Rehber
AHA, BHA, PHA: Hangi Asit Hangi Cilde Uygun?
Üç harf, üç farklı iş. AHA, BHA ve PHA'nın ciltte nerede çalıştığını, kime uygun olduğunu, kaç sıklıkla kullanılacağını ve hangi kombinasyonlardan kaçınılacağını tek tabloda topluyoruz.
Cilt bakımı etiketlerindeki en kafa karıştırıcı harfler bunlar: AHA, BHA, PHA. Üçü de "asit", üçü de "peeling etkisi" diye tanıtılıyor. Ama cilde yaptıkları iş farklı ve yanlış olanı seçmek, ya sonuç alamamak ya da cildi gereksiz yere zorlamak demek.
Bu yazıda üçünü tek tek ayırıyor, sonra birlikte kullanım kurallarını veriyoruz.
Önce ortak nokta: hidroksi asitler ne yapar?
Üçü de hidroksi asit ailesinden. Temel işleri, cildin en üstünde biriken ölü hücreleri bir arada tutan bağları gevşetmek. Böylece ölü hücreler daha kolay dökülür, yüzey daha pürüzsüz ve aydınlık görünür. Bu grupların kozmetik ve dermatolojik kullanımlarını ele alan kapsamlı bir derleme, AHA, BHA ve PHA'yı ayrı sınıflar olarak inceliyor [1].
Tek tabloda fark
| AHA | BHA | PHA | |
|---|---|---|---|
| Örnek | Glikolik, laktik asit | Salisilik asit | Glukonolakton, laktobiyonik asit |
| Çözünürlük | Suda | Yağda | Suda |
| Nerede çalışır | Cilt yüzeyi | Yüzey + gözenek içi | Cilt yüzeyi, daha yavaş |
| En çok neye | Mat görünüm, pürüz, ton | Siyah nokta, gözenek, yağlanma | Hassas ciltte nazik yenileme |
| Kime uygun | Normal, kuru, karma | Yağlı, karma | Hassas, kolay kızaran |
| Tahriş riski | Orta | Orta | Düşük |
AHA: yüzeyde çalışır
Alfa hidroksi asitler suda çözünür ve cildin yüzeyinde çalışır. En bilinenleri glikolik asit (şeker kamışından) ve laktik asit (sütten). Mat, donuk görünüm ve yüzey pürüzü için tercih edilir. Sözlüğümüzde AHA (glikolik asit) ve laktik asit maddelerine bakabilirsiniz.
BHA: gözeneğin içine iner
Beta hidroksi asitlerin kozmetikteki temsilcisi salisilik asit. Onu farklı kılan özellik yağda çözünebilmesi: gözeneğin içindeki yağlı ortama ilerleyebilir [1]. Bu yüzden siyah nokta ve gözenek görünümü için en sık önerilen asit. Detay için salisilik asit maddesine ve siyah nokta yazımıza bakın.
PHA: en nazik olanı
Polihidroksi asitler AHA'ların yeni kuşağı olarak tanımlanıyor. Molekülleri daha büyük olduğu için cilde daha yavaş geçiyor. PHA'lar üzerine bir derleme, bu asitlerin AHA'lara benzer faydalar sağlarken klasik AHA'ların yol açabildiği batma ve yanma hissini genellikle oluşturmadığını, hassas ciltlerle uyumlu olduğunu ve ek olarak nem tutucu özellik taşıdığını aktarıyor [2]. Sözlüğümüzdeki PHA maddesine de bakabilirsiniz.
Birlikte kullanım kuralları
Aynı akşam iki asit kullanmayın. Asitli tonik, asitli tonik ped, kil maskesi ve peeling etkili temizleyici gibi ürünleri ayrı akşamlara dağıtın. İki asit üst üste daha iyi sonuç vermez; bariyeri zorlar.
- Tek ürünle başlayın. Haftada 2–3 akşam kullanın, cildiniz alışınca sıklığı artırın.
- Akşam kullanın. Asitlerin çoğu akşam rutinine daha uygun.
- Ertesi gün güneş koruyucu şart. Hidroksi asitler üzerine yapılan derleme, bu asitlerin uzun süreli kullanımında güneşe maruz kalan ciltteki etkilerin dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini vurguluyor [1]. Asit kullandığınız dönemde her sabah güneş koruyucu kullanın.
- Retinol ya da bakuchiol ile aynı gece değil. Asit ve retinoid akşamlarını ayırın. Bakuchiol retinolden daha nazik olsa da başlangıçta ayırmak, hangisinin cildinizi etkilediğini anlamanızı kolaylaştırır.
- Batma ve kızarıklık kalıcıysa bırakın. Kısa süreli hafif karıncalanma olabilir; geçmeyen yanma, kızarıklık ya da soyulma bir uyarıdır.
Örnek haftalık plan
- Pazartesi: Asitli tonik
- Salı: Sadece nemlendirici (dinlenme)
- Çarşamba: Kil maskesi
- Perşembe: Dinlenme
- Cuma: Asitli tonik ya da tonik ped
- Hafta sonu: Nemlendirici ve maske (asitsiz)
YUSO'da asit içeren ürünler
- VVBETTER AHA Boosting Toner — AHA ve BHA kompleksi (%0,62) içeren tonik; pantenol ve hyaluronik asitle dengelenmiş.
- VVBETTER Jeju Yuja Balancing Pad — PHA içeren tonik ped. Tonik ped nedir?
- VVBETTER 5.5 Soothing Cleansing Foam — söğüt kabuğu özü ve PHA içeren temizleyici.
- VEROBENE White Powder Face Wash — pirinç ve tahıl özlü enzim toz temizleyici.
- Ye:pre Vitamin C Brightening Ampoule Mask — C vitamini ve glikolik asit içeren kâğıt maske.
Kısaca
- AHA yüzeyde çalışır: pürüz ve donukluk.
- BHA yağda çözünür, gözeneğe iner: siyah nokta.
- PHA en nazik olanı: hassas cilt.
- Aynı akşam iki asit değil; ertesi sabah güneş koruyucu şart.
Kaynaklar
- Kornhauser A, Coelho SG, Hearing VJ. Applications of hydroxy acids: classification, mechanisms, and photoactivity. Clinical, Cosmetic and Investigational Dermatology, 2010;3:135–142. doi:10.2147/CCID.S9042 (PubMed)
- Grimes PE, Green BA, Wildnauer RH, Edison BL. The use of polyhydroxy acids (PHAs) in photoaged skin. Cutis, 2004;73(2 Suppl):3–13. PubMed: 15002656
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tavsiye yerine geçmez. Cilt rahatsızlığınız varsa bir dermatoloğa danışın.
Kore cilt bakımını baştan anlatan rehberimiz: Kore cilt bakımı nedir, evde nasıl yapılır?