SPF50+ ve PA++++ Ne Demek? Ne Kadar Güneş Kremi Sürmek Gerekir?

Güneş koruyucu, cilt bakımındaki en basit ama en çok yanlış uygulanan adım. Çoğumuz etiketteki yüksek sayıya güvenip ince bir tabaka sürüyor ve korunduk sanıyoruz. Bu yazıda etiketteki kodların ne anlama geldiğini ve o korumayı gerçekten almanız için ne yapmanız gerektiğini anlatıyoruz.

SPF ve PA: iki farklı ışın, iki farklı ölçü

Güneşten gelen mormötesi ışınların cildi etkileyen iki ana türü var:

• UVB: Cildin üst katmanlarını etkiler, güneş yanığının başlıca sorumlusudur. SPF (Sun Protection Factor) bu ışınlara karşı korumayı ölçer.
• UVA: Cildin daha derin katmanlarına ulaşır; bulutlu havada ve cam arkasında da etkilidir, ciltte lekelenme ve erken yaşlanma görünümüyle ilişkilendirilir. PA derecesi (Asya'da yaygın kullanılan sistem) bu ışınlara karşı korumayı gösterir. Artı işareti ne kadar çoksa koruma o kadar yüksektir; PA++++ en üst derece.

Yani güneş koruyucu seçerken iki değere de bakmak gerekir: SPF tek başına UVA korumasını anlatmaz. Sözlüğümüzde SPF maddesine de bakabilirsiniz.

SPF30 ile SPF50 arasındaki fark ne kadar?

SPF sayısı doğrusal artışı göstermez. Laboratuvar koşullarında SPF30, UVB ışınlarının yaklaşık %97'sini, SPF50 ise yaklaşık %98'ini engeller. Aradaki fark küçük görünür; ama cildinize ulaşan kısma bakınca SPF30 ışınların yaklaşık %3'ünü, SPF50 ise yaklaşık %2'sini geçirir. Yani SPF50 ile cildinize ulaşan UVB yaklaşık üçte bir daha azdır. Gerçek hayatta ise bu farktan çok daha belirleyici bir şey var: ne kadar sürdüğünüz.

Asıl mesele: miktar

Etiketteki SPF değeri, laboratuvarda cildin santimetrekaresine 2 miligram güneş koruyucu sürülerek ölçülür. Günlük hayatta çoğumuz bunun çok altında bir miktar sürüyoruz.

Bu farkın neye mal olduğunu gösteren bir çalışmada araştırmacılar aynı SPF10 güneş koruyucuyu iki kalınlıkta uyguladı: önerilen 2 mg/cm² ve çok daha ince 0,5 mg/cm² [1]. İnce tabaka uygulandığında, cildin UV'ye tepkisini gösteren bir ölçütte koruma anlamlı ölçüde düştü. Araştırmacıların vardığı sonuç açık: önerilenden az sürüldüğünde koruma belirgin şekilde azalıyor [1].

İki parmak kuralı: Yüz ve boyun için işaret ve orta parmağınızın boyunca birer çizgi güneş kremi sıkın. Bu, önerilen miktara pratik bir yaklaşım. İlk başta fazla gelecektir; bu normal. Azalırsa, etikette yazan korumayı almazsınız.

Ne zaman ve ne sıklıkla?

• Güneşe çıkmadan 15–20 dakika önce sürün.
• Rutininizin son adımı olsun: nemlendiriciden sonra, makyajdan önce.
• Dışarıda uzun süre kalacaksanız 2–3 saatte bir yenileyin.
• Terleme, yüzme ya da yüzünüzü sildikten sonra hemen yenileyin.

Makyajın üstüne nasıl yenilenir?

Güneş kremini makyajın üstüne sürmek zor. Burada iki pratik seçenek var: stick güneş koruyucular makyajı bozmadan üzerine gezdirilebilir; SPF'li kushon ise hem rötuş hem koruma sağlar. Ancak ikisi de sabahki ana uygulamanın yerine değil, desteği olarak düşünülmeli.

Kışın ve kapalı havada gerekli mi?

Evet. UVA ışınları bulutları ve camı geçebilir, yıl boyu etkilidir. Özellikle asit, retinol ya da bakuchiol ya da leke bakımı yapıyorsanız, güneş koruyucu olmadan bu bakımların kazanımları kısa sürede geri gider.

Kimyasal mı, mineral mi?

• Kimyasal (organik) filtreler: UV ışınlarını emerek çalışır. Genellikle daha hafif dokulu, beyaz iz bırakmayan formüller sunar.
• Mineral (inorganik) filtreler: Çinko oksit ve titanyum dioksit gibi. Genellikle hassas ciltler için tercih edilir, bazen hafif beyaz iz bırakabilir.

İkisi arasında "doğru" olan, her gün yeterli miktarda sürebildiğiniz olanıdır. Kore güneş kremlerinin popüler olmasının bir sebebi de hafif, yağlı his bırakmayan dokuları: sürmesi keyifli olan krem daha düzenli sürülüyor.

YUSO'da güneş koruyucular

• VVBETTER Daily Airfit Sunscreen SPF50+ PA++++ — hafif doku, parfümsüz, makyaj altına uygun.
• VEROBENE Vegrow Cica Mide Waterfull Sun Protection — Centella içeren yatıştırıcı güneş kremi.
• VEROBENE Aqua Sun Cream — su bazlı, nemlendirici dokulu.
• VEROBENE Zero Light Sun Stick — çanta boyu stick; gün içi yenileme için.
• HAMEL Zero Fit Cushion — SPF'li kushon; rötuş ve koruma bir arada.

Kısaca

• SPF UVB'ye, PA UVA'ya karşı korumayı gösterir; ikisine de bakın.
• Etiketteki koruma, önerilen miktarda sürdüğünüzde geçerli; az sürmek korumayı belirgin şekilde düşürür [1].
• Yüz ve boyun için iki parmak boyu.
• Dışarıdayken 2–3 saatte bir, terleme ve yüzme sonrası hemen yenileyin.
• Kışın da, bulutlu havada da.

Kaynaklar

1. de Fine Olivarius F, Wulf HC, Crosby J, Norval M. Sunscreen protection against cis-urocanic acid production in human skin. Acta Dermato-Venereologica, 1999;79(6):426–430. doi:10.1080/000155599750009843 (PubMed)

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tavsiye yerine geçmez.