SPF ve Güneş Kremi Nedir, Ne İşe Yarar? Nasıl Kullanılır?

SPF nedir?

SPF, güneş koruyucu sürülmüş ciltte hafif bir güneş yanığı oluşturmak için gereken UV dozunun, korumasız ciltteki doza oranıdır. Örneğin SPF 30, laboratuvar koşullarında yanık oluşması için gereken UV dozunun yaklaşık 30 kat arttığı anlamına gelir.

SPF testleri santimetrekare başına 2 miligram ürünle yapılır. Gerçek hayatta çoğu kişi bu miktarın yalnızca %20–50'sini sürer; bu nedenle etiketteki koruma çoğu zaman tam olarak elde edilmez. SPF değeri esas olarak UVB korumasını gösterir; UVA koruması ayrıca belirtilir.

Güneş kremi ne işe yarar?

• UVB ışınlarının yol açtığı güneş yanığı riskini azaltır.
• Geniş spektrumlu ürünler, cildin derinine ulaşan ve erken yaşlanma belirtileriyle ilişkili UVA ışınlarına karşı da koruma sağlar.
• Düzenli kullanım, cilt kanseri riskini azaltmaya yardımcı olur.
• Güneşin tetiklediği koyu leke ve ton eşitsizliği görünümünün artmasını önlemeye yardımcı olur; leke karşıtı bakımın temel adımıdır.

SPF 30 ile SPF 50 arasındaki fark nedir?

SPF 15 UVB ışınlarının yaklaşık %93'ünü, SPF 30 yaklaşık %97'sini, SPF 50 ise yaklaşık %98'ini süzer. Değer yükseldikçe koruma artar ama artış giderek küçülür; hiçbir güneş koruyucu UVB ışınlarının %100'ünü engelleyemez.

Dermatologlar en az SPF 30 öneriyor. SPF 50 ve üzeri, çoğu kişinin ürünü olması gerekenden az sürdüğü düşünüldüğünde ek bir güvenlik payı sağlar. Yüksek SPF daha uzun süre korumaz: SPF 50 de SPF 30 gibi aynı aralıklarla yenilenmelidir.

Geniş spektrum ve PA ne demek?

Geniş spektrum (broad spectrum) ibaresi, ürünün UVB ile birlikte UVA ışınlarına karşı da koruma sağladığını gösterir. Bunun için kullanılan yaygın ölçüt, UVA koruma faktörünün SPF değerinin en az üçte biri olması ve kritik dalga boyunun en az 370 nm olmasıdır.

Kore ve Japonya gibi Asya ülkelerinde UVA koruması PA sistemiyle gösterilir: PA+, PA++, PA+++ ve PA++++. Artı işareti arttıkça UVA koruması güçlenir. Kore cilt bakım ürünlerinde SPF 50+ PA++++ gibi ifadeler bu sistemi anlatır.

Güneş kremi nasıl sürülür?

• Yüz için en az bir çay kaşığı kadar ürün kullanın; bu, işaret ve orta parmağın boyunu kaplayan miktara (iki parmak kuralı) denk gelir. Boyun, kulaklar ve saç çizgisini unutmayın.
• Vücut için yetişkinlerin yaklaşık 30–35 mL, yani dolu bir shot bardağı kadar ürüne ihtiyacı vardır.
• Dışarı çıkmadan 20–30 dakika önce sürün.
• Güneşte kaldığınız sürece her 2 saatte bir, ayrıca yüzme, terleme ya da havluyla kurulanma sonrasında hemen yenileyin.
• Suya dayanıklı ürünler etiketlerine göre 40 ya da 80 dakika suda koruma sağlar; bu süre dolunca yeniden sürün.
• Bulutlu ve kış günlerinde de kullanın: bulutlu havada bile UV ışınlarının %80'e kadarı bulutlardan geçebilir.

Güneş kremi mi önce sürülür, nemlendirici mi?

Güneş koruyucu, sabah cilt bakım rutininin son adımıdır: temizleyici, tonik, serum ve nemlendiriciden sonra, makyajdan önce uygulanır. Nemlendiricinin tamamen yedirilmesini bekleyip güneş kremini üstüne sürmek, koruyucu katmanın daha eşit dağılmasına yardımcı olur.

SPF içeren fondöten ve BB kremler pratiktir; ancak onların da güneşte her 2 saatte bir yenilenmesi gerekir. Bu nedenle makyaj ürününe güvenmek yerine altına ayrı bir güneş koruyucu sürmenizi öneririz.

Fiziksel (mineral) ve kimyasal güneş kremi arasındaki fark

• Mineral (fiziksel) güneş kremleri çinko oksit ve titanyum dioksit içerir. Işıkta bozunmaz, geniş spektrumlu koruma sağlar ve alerjik reaksiyona yol açtıkları bildirilmemiştir; ancak ciltte beyaz iz bırakabilir.
• Kimyasal (organik) güneş kremleri UV ışınını soğuran organik filtreler içerir; daha şeffaf ve hafif bir doku sunar.
• Hibrit güneş kremleri iki filtre türünü bir arada kullanır.
• Güncel bilgilere göre mineral filtreler de UV ışınını çoğunlukla soğurarak çalışır; aradaki fark etki biçiminden çok doku, görünüm ve cilt uyumundadır.

Güneş kremi zararlı mı? Kimler dikkat etmeli?

ABD Gıda ve İlaç Dairesi'ne (FDA) göre mevcut bilimsel veriler, ABD'de kullanılan güneş kremi içeriklerinin insan sağlığına zararlı olduğunu göstermiyor. Bazı filtrelerin kana geçtiği gösterilmiştir; ancak bunun sağlık açısından bir etkisi olup olmadığı araştırılmaktadır ve kana geçmek tek başına zararlı olduğu anlamına gelmez. Günlük güneş kremi kullanımının D vitamini düzeyini düşürdüğü de gerçek yaşam koşullarında gösterilmemiştir.

• Hamilelik ve emzirme döneminde: mineral filtreli güneş kremleri tercih edilebilir; emzirirken göğüs ucu çevresine sürmeyin ve doktorunuza danışın.
• Bebekler ve çocuklar: öncelik gölge ve giysidir; güneş kremi gerektiğinde geniş spektrumlu, SPF 30 ve üzeri mineral filtreli ürünler tercih edilir.
• Sivilceye eğilimli ciltler: jel ya da hafif losyon kıvamlı, non-komedojenik ibareli ürünleri tercih edin.
• Hassas ya da alerjiye eğilimli ciltler: düşük tahriş potansiyelli (hipoalerjenik), mineral filtreli ürünler daha iyi tolere edilebilir; kızarıklık ya da kaşıntı olursa dermatoloğa danışın.