PHA (Polihidroksi Asit) Nedir, Ne İşe Yarar? Nasıl Kullanılır?

PHA nedir?

PHA, polihidroksi asit kelimelerinin kısaltmasıdır. Yapısında çok sayıda hidroksil (-OH) grubu bulunan bu asitler, AHA'ların (alfa hidroksi asitler) yeni kuşağı olarak tanımlanır. Kozmetikte en sık kullanılan PHA'lar glukonolakton ve laktobiyonik asittir; laktobiyonik asit bazen polihidroksi biyonik asit (PHBA) olarak ayrıca sınıflandırılır.

PHA'lar da AHA'lar gibi cildin en üstteki ölü hücreleri arasındaki bağları gevşeterek pürüzsüz bir yüzey elde etmeye yardımcı olur. Farkları, bunu daha nazik ve daha yavaş yapmalarıdır.

PHA ne işe yarar?

12 hafta süren karşılaştırmalı bir çalışmada glukonolakton içeren bakım rutini, glikolik asit (AHA) içeren rutinle benzer yaşlanma karşıtı sonuçlar vermiş; PHA grubunda batma, yanma ve hassasiyet belirgin şekilde daha az görülmüştür. Cilt matlığı ve esneklik ölçümlerinde ise AHA grubu 12. haftada biraz daha iyi sonuç almıştır.

• Ölü hücreleri nazikçe arındırarak cilt dokusunu daha pürüzsüz ve aydınlık gösterir.
• Nem çekici (humektan) özellik taşır; hidroksil grupları suyu bağlar ve cildin nem tutmasına yardımcı olur.
• Cilt bariyerini desteklemeye yardımcı olur; bu da cildin dış etkenlere karşı direncini artırır.
• Çoğu PHA antioksidan özelliğe sahiptir; glukonolakton metalleri bağlayabilir ve serbest radikalleri temizlemeye katkı sağlayabilir.
• İnce çizgi ve yaşlanma belirtilerinin görünümünü azaltmaya yardımcı olur.

PHA, AHA ve BHA arasındaki fark

Kısacası, cildiniz AHA'ya tepki veriyorsa ya da kimyasal peelinge yeni başlıyorsanız PHA daha nazik bir başlangıç noktasıdır.

• AHA (glikolik asit, laktik asit): suda çözünür, küçük moleküllüdür; yüzeydeki ölü hücreleri etkili biçimde arındırır ama batma ve kızarıklık yapma olasılığı daha yüksektir.
• BHA (salisilik asit): yağda çözünür; gözeneklerin içine ulaşabildiği için yağlı ve siyah noktaya eğilimli ciltlerde tercih edilir.
• PHA (glukonolakton, laktobiyonik asit): daha büyük moleküllüdür, cilde yavaş geçer; arındırıcı etkisi daha yumuşaktır, nem çekici ve antioksidan özellikleri öne çıkar.

Glukonolakton ile laktobiyonik asit arasındaki fark

Glukonolakton, glukozdan türeyen ve kozmetikte en yaygın kullanılan PHA'dır. Nazik arındırıcı etkisinin yanında nem çekici ve antioksidan özellik taşır; metalleri bağlayabilmesi nedeniyle formüllerde şelatlayıcı olarak da görev yapar. Tonik, serum ve temizleyicilerde sık yer alır.

Laktobiyonik asit, glukonik asidin bir şeker (galaktoz) ile birleşmesinden oluşan daha büyük bir moleküldür ve çoğu zaman polihidroksi biyonik asit olarak ayrıca anılır. Çok sayıda hidroksil grubu sayesinde suyu güçlü biçimde bağlar. Arındırıcı etkisi yumuşak olduğu için daha çok nem ve bariyer odaklı ürünlerde tercih edilir.

PHA tonik ve serum nasıl kullanılır?

• Cildinizi temizleyip kuruladıktan sonra tonik formundaki ürünü pamuk pedle ya da avuç içinizle uygulayın; serum formundaysa birkaç damla yeterlidir.
• Başlangıçta haftada birkaç kez kullanın; cildiniz iyi tolere ediyorsa sıklığı artırabilirsiniz.
• Ardından nemlendirici sürün.
• Sabah kullandığınız günlerde son adımda geniş spektrumlu güneş koruyucu uygulayın.
• PHA içeren yüz yıkama jelleri cilde kısa süre temas ettiği için daha hafif bir etki sunar; gündelik temizlik için uygundur.

PHA hangi içeriklerle kullanılır, ne ile kullanılmaz?

PHA'lar nazik oldukları için birçok içerikle aynı rutinde kullanılabilir. Araştırmalarda PHA içeren ürünlerin reçeteli retinoik asit gibi güçlü içeriklerle birlikte iyi tolere edildiği bildirilmiştir.

• Rahatça birlikte kullanılabilir: hiyalüronik asit, seramid, niasinamid, pantenol, centella asiatica.
• Dikkatle birlikte kullanın: retinol. Cildiniz hassassa farklı akşamlara bölün.
• Aynı anda üst üste kullanmayın: AHA ve BHA içeren başka peeling ürünleri. Birden fazla asidi aynı rutinde katmanlamak aşırı eksfoliasyon riskini artırır.
• Farklı zamanlarda kullanmak daha güvenli olabilir: C vitamini (askorbik asit) ve benzoil peroksit gibi cildi kurutabilen aktifler.

PHA güneşe karşı hassasiyet yapar mı?

Glukonolaktonla yapılan bir çalışmada, uygulamanın insan cildinde güneş yanığı hücrelerini anlamlı ölçüde artırmadığı; laboratuvar modelinde ise UV kaynaklı hasara karşı kısmi koruma sağladığı gösterilmiştir.

Bu, PHA'nın güneş koruyucu yerine geçtiği anlamına gelmez. Tüm peeling ürünlerinde olduğu gibi PHA kullanırken de her gün geniş spektrumlu güneş koruyucu kullanmanızı öneririz.

Kimler dikkatli olmalı?

• Hassas ciltler: PHA'lar hassas ciltlerle uyumlu bulunmuştur; yine de ilk kullanımdan önce küçük bir alanda deneyin.
• Kızarıklık görünümüne eğilimli ya da çok kuru ciltler: seyrek başlayın, batma veya yanma olursa kullanımı bırakın ve dermatoloğa danışın.
• Hamilelik ve emzirme dönemi: PHA'ların bu döneme özel güvenlik verisi sınırlıdır; kullanmadan önce doktorunuza danışın.
• Güneş yanığı olan, tahriş olmuş ya da açık yaralı cilt: toparlanana kadar asitli ürünlere ara verin.

PHA ne zaman sonuç verir?

Pürüzsüzlük ve nem hissi ilk haftalarda fark edilebilir. Doku, ince çizgi ve ton görünümündeki değişiklikler için çalışmalar 6 ve 12 haftalık düzenli kullanımı değerlendirmiştir. Sabırlı ve düzenli kullanım, yüksek sıklıktan daha belirleyicidir.