Cilt Bariyeri Nedir? Zayıfladığını Nasıl Anlarsınız?

Son birkaç yılda cilt bakımında en sık duyduğumuz kelimelerden biri "bariyer". Tonikte, kremde, maskede, hatta temizleyicide bile yazıyor. Peki tam olarak neyi kastediyoruz ve bariyerin zayıfladığını nereden anlarsınız?

Cilt bariyeri nedir?

Bariyer, cildin en dış katmanı olan stratum corneum'un yaptığı iş. Bu katmanın iki görevi var: vücudun suyunu içeride tutmak, dışarıdaki tahriş edicileri, alerjenleri ve mikropları dışarıda tutmak [1].

Yapısını anlatmak için en çok kullanılan benzetme bir tuğla duvar:

• Tuğlalar: Yassılaşmış, sertleşmiş cilt hücreleri (korneositler).
• Harç: Hücrelerin arasını dolduran yağlar. Bu harcın yaklaşık eşit oranlarda üç bileşeni var: seramid, kolesterol ve serbest yağ asitleri [2].

Duvarın sağlamlığı yalnızca tuğlalara değil, harcın eksiksiz ve düzenli olmasına da bağlı. Seramidlerin bu düzenin kurulmasında temel rol oynadığı genel kabul görüyor [2].

Bariyer zayıflayınca ne olur?

Harçta boşluklar oluştuğunda iki şey aynı anda olur. Birincisi, içerideki su daha kolay buharlaşır. Bu kayba transepidermal su kaybı denir ve cilt kurur, gerilir. İkincisi, dışarıdan gelen maddeler daha kolay içeri girer ve cilt, daha önce sorun çıkarmayan ürünlere bile tepki vermeye başlar [1].

Hava koşulları da bunu etkiliyor. Nem ve sıcaklık üzerine yapılan çalışmaları derleyen bir incelemede, düşük nemin ve soğuğun bariyer işlevini genel olarak azalttığı ve cildi tahriş edicilere karşı daha reaktif hale getirdiği sonucuna varıldı [3]. Kışın cildinizin "huysuzlaşması" bu yüzden.

Zayıfladığını nasıl anlarsınız?

Aşağıdaki işaretlerden birkaçı bir arada görülüyorsa bariyeriniz yorulmuş olabilir:

• Yüzünüzü yıkadıktan birkaç dakika sonra belirgin bir gerginlik,
• Uzun süredir kullandığınız ürünlerde yeni başlayan batma ya da yanma,
• Aynı anda hem pul pul kuruluk hem yağlanma,
• Yanaklarda ya da burun çevresinde geçmeyen kızarıklık,
• Makyajın bazı bölgelerde pul pul oturması.

Dikkat: Yoğun kaşıntı, döküntü, sulanma ya da haftalarca geçmeyen kızarıklık bir cilt hastalığının işareti olabilir. Bu durumda bakım ürünü denemek yerine bir dermatoloğa başvurun.

Bariyeri en çok ne yorar?

• Fazla temizlik: Sıcak su, sert köpük, günde üç dört kez yüz yıkamak.
• Fazla aktif: Asit tonik, peeling, retinol ve leke serumunun aynı rutinde, aynı akşam kullanılması.
• Mevsim: Dışarıda soğuk ve kuru hava, içeride kalorifer.
• Güneş: Korunmasız güneş, bariyeri yoran etkenlerden biri.

Toparlamak için ne yapmalı?

İlk adım eklemek değil, azaltmak. İki ila dört hafta boyunca şu sade rutini deneyebilirsiniz:

1. Nazik temizlik: Ilık su ve yumuşak bir temizleyici. Sabah yalnızca suyla yıkamak da yeterli olabilir.
2. Aktiflere ara: Asitli tonik, peeling ve retinolü bu süre boyunca bırakın.
3. Nemlendirici: İçeriğinde nem çeken maddeler (gliserin, hyaluronik asit) ile harcı tamamlayan yağların (seramid, kolesterol, skualan) birlikte olduğu bir ürün seçin. Cilt lipidlerine benzeyen eksiksiz karışımların tek tek bileşenlere göre daha düzenli bir yapı oluşturduğu bildiriliyor [2].
4. Gündüz güneş koruyucu: Ayrıntılar için güneş kremi rehberimize bakın.

Cildiniz rahatladığında aktifleri tek tek ve seyrek geri ekleyin. Hangi asidin size uygun olduğunu AHA, BHA, PHA rehberimizde anlattık.

YUSO'da bariyer odaklı ürünler

• Muldream Intense Barrier Cream — seramid içeren, kuru ve hassas ciltler için yoğun krem.
• Muldream Intense Barrier Serum Toner — aynı serinin yoğun dokulu toniği.
• Muldream Intense Barrier Mask — kuru ve hassas cilt için kağıt maske.
• Muldream Deep Repair Serum — Ceramide NP ve hyaluronik asitli serum.
• VVBETTER Cleansing Foam 5.5 Soothing — seramid ve Centella içeren nazik yüz temizleme jeli.
• Hamel Aqua Cica Pure Shot Serum — gün içinde de sıkılabilen yatıştırıcı sprey serum.

Kısaca

• Bariyer, cildin en dış katmanının suyu içeride, tahriş edicileri dışarıda tutma işi.
• Hücreler tuğla, seramid-kolesterol-yağ asidi karışımı harç gibi çalışır [1][2].
• Gerginlik, yeni başlayan batma ve kızarıklık zayıflamanın işaretleri olabilir.
• Toparlamak için önce azaltın: nazik temizlik, aktiflere ara, iyi bir nemlendirici, güneş koruyucu.

Kaynaklar

1. Proksch E, Brandner JM, Jensen JM. The skin: an indispensable barrier. Experimental Dermatology, 2008;17(12):1063–1072. doi:10.1111/j.1600-0625.2008.00786.x (PubMed)
2. Coderch L, López O, de la Maza A, Parra JL. Ceramides and skin function. American Journal of Clinical Dermatology, 2003;4(2):107–129. doi:10.2165/00128071-200304020-00004 (PubMed)
3. Engebretsen KA, Johansen JD, Kezic S, Linneberg A, Thyssen JP. The effect of environmental humidity and temperature on skin barrier function and dermatitis. Journal of the European Academy of Dermatology and Venereology, 2016;30(2):223–249. doi:10.1111/jdv.13301 (PubMed)

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tavsiye yerine geçmez.