Skualan Nedir, Ne İşe Yarar? Nasıl Kullanılır?

Skualan nedir?

Skualen, insan sebumunun (cildin doğal yağı) yaklaşık %13'ünü oluşturan bir lipittir. Cilt için yararlı olsa da yapısındaki çift bağlar nedeniyle havayla ve güneş ışığıyla kolayca oksitlenir, yani bozunur.

Skualan, skualenin bu çift bağlarının hidrojenle doyurulmasıyla elde edilen kararlı formudur. Bu sayede ışığa ve havaya karşı çok daha dayanıklıdır, uzun süre bozulmadan saklanabilir ve kozmetik ürünlerde güvenle kullanılabilir. Skualan az miktarda da olsa insan sebumunda doğal olarak bulunur.

Skualan nereden elde edilir?

Skualenin en zengin geleneksel kaynağı köpek balığı karaciğer yağıdır; molekülün adı da buradan gelir. Ancak skualen doğada yaygındır ve zeytinyağı, buğday tohumu yağı, pirinç kepeği yağı ve amarant yağında da daha düşük miktarlarda bulunur.

Kozmetikte kullanılan skualan, bu kaynaklardaki skualenin hidrojenlenmesiyle ya da şeker kamışı gibi bitkilerden elde edilen şekerlerden başlayan bir üretim sürecinde (birleştirme, hidrojenleme ve arıtma basamaklarıyla) elde edilir. Kaynağı farklı olsa da sonuçta elde edilen skualan kimyasal olarak aynı moleküldür; fark saflık ve üretim yöntemindedir.

Skualan ne işe yarar?

Skualan tek başına saf yağ olarak satılabildiği gibi serum, krem, temizleme yağı ve dudak bakım ürünlerine de eklenir. Bağımsız bir uzman kurul olan Cosmetic Ingredient Review (CIR) verilerine göre skualan, ABD'de kayıtlı durulanmayan ürünlerde %96,8'e varan oranlarda kullanılmaktadır.

Skualan cilde kolay yayılır ve ağır bir his bırakmaz. Bu nedenle yağlı ürünleri sevmeyenler için de hafif bir seçenek olarak görülür; kuru dönemlerde nemlendiricinizi desteklemek için pratik bir ek adımdır.

• Cildi yumuşatır ve pürüzsüz bir his bırakır (emolyen etki).
• Cilt yüzeyindeki yağ tabakasını destekleyerek nemin korunmasına yardımcı olur.
• Hafif dokusu sayesinde ağır ya da yağlı bir his bırakmadan kuruluk hissini azaltmaya katkı sağlar.
• Retinol gibi yağda çözünen aktif maddeler için taşıyıcı olarak kullanılır.

Skualan ile skualen arasındaki fark nedir?

İki isim birbirine çok benzese de davranışları farklıdır. Skualen doymamış bir yağdır; güneş ışığına maruz kalan ciltte oksitlenen ilk lipitlerden biridir. Hayvan çalışmalarında oksitlenmiş skualenin gözenek tıkanıklığına ve cilt pürüzlülüğüne yol açabildiği gösterilmiştir.

Skualan ise doymuş, yani kararlı formdur ve kolayca oksitlenmez. Bu nedenle cilt bakım ürünlerinde çoğunlukla skualan tercih edilir. Ürün etiketinde (INCI listesinde) "squalane" ya da "squalene" yazısına bakarak hangisinin kullanıldığını görebilirsiniz.

Skualan nasıl kullanılır?

• Saf skualan yağında birkaç damla tüm yüz için genellikle yeterlidir.
• Temizlenmiş cilde, su bazlı serumlardan sonra uygulayın; hafif nemli cilde sürmek yayılmayı kolaylaştırır.
• İsterseniz birkaç damlayı nemlendiricinize karıştırarak da kullanabilirsiniz.
• Sabah ve akşam kullanılabilir. Sabahları rutininizin son adımı olarak güneş koruyucu sürün.
• Kuru dirsek, el ve dudak bölgesinde de kullanılabilir.

Skualan hangi cilt tipine uygun?

Skualan hafif ve kararlı bir yağ olduğu için kuru, normal, karma ve hassas ciltlerde yaygın olarak kullanılır. Kuru ciltlerde yumuşaklık ve konfor hissi sağlar; yağlı ciltlerde ise ağır yağlara göre daha hafif bir alternatiftir.

Sivilceye eğilimli ciltlerde skualan genellikle iyi tolere edilir, ancak gözenek tıkama potansiyeline dair insan çalışmaları sınırlıdır. Bu nedenle cildiniz kolay tıkanıyorsa önce küçük bir bölgede deneyerek (yama testi) başlamanızı öneririz.

Skualan hangi içeriklerle birlikte kullanılır?

Skualan neredeyse tüm içeriklerle uyumludur; aktif bir madde olmadığı için çakışma riski düşüktür.

• Hyaluronik asit gibi nem çekici içeriklerle birlikte: nem çekiciyi önce, skualanı sonra sürerek nemin korunmasına yardımcı olabilirsiniz.
• Retinol ile: kuruluk hissini azaltmak için retinolden sonra ya da retinolü taşıyan bir skualan formülü olarak kullanılabilir.
• Seramid, niasinamid, pantenol ve C vitamini ile aynı rutinde rahatlıkla kullanılabilir.

Skualan güvenli mi, kimler dikkat etmeli?

CIR uzman kurulu, skualan ve skualenin mevcut kullanım oranlarında kozmetik içerik olarak güvenli olduğu sonucuna varmış ve bu kararı 2019'da yeniden onaylamıştır. Kurul, kullanım sıklığındaki artışa rağmen anlamlı bir alerji (duyarlılaşma) bildirimi olmadığını belirtmiştir.

• Hayvansal kaynak konusunda hassassanız ürünün bitkisel (zeytin ya da şeker kamışı kaynaklı) skualan içerdiğinden emin olun.
• Nadiren de olsa herhangi bir içeriğe karşı hassasiyet gelişebilir; kızarıklık ya da kaşıntı olursa kullanımı bırakın.
• Hamilelik ve emzirme döneminde skualana özel bir uyarı kaynaklarda yer almıyor; yine de bu dönemde kullandığınız ürünleri doktorunuzla gözden geçirmenizi öneririz.