Traneksamik Asit Nedir, Ne İşe Yarar? Nasıl Kullanılır?

Traneksamik asit nedir?

Traneksamik asit, pıhtının erken çözülmesini engelleyen (antifibrinolitik) bir moleküldür. Tablet formu, örneğin ağır adet kanamasında kullanılan reçeteli bir ilaçtır. Dermatologlar bu tabletleri koyu lekeler için de etiket dışı olarak kullanmaya başlayınca, maddenin cilde doğrudan sürülen serum ve krem formları da araştırılmaya başlandı.

Kozmetik ürünlerdeki traneksamik asit cilde uygulanır ve ilaç olarak ağızdan alınan formla aynı şey değildir. Tabletlerin kullanımı, dozu ve riskleri tamamen ayrı bir konudur ve yalnızca doktor kararıyla kullanılır. Kozmetikte traneksamik asit serum, krem, tonik ve ampul gibi farklı formlarda bulunur.

Traneksamik asit ciltte ne işe yarar?

Sivilce sonrası kalan koyu izler üzerine yapılan bir karşılaştırmada, traneksamik asit %20 azelaik asitle benzer etkinlik göstermiş, ilk ayda daha iyi tolere edilmiştir. Kızarıklık görünümüne ilişkin veriler ise henüz küçük çalışmalara dayanmaktadır.

• Koyu leke ve ton eşitsizliği görünümünü hafifletmeye katkı sağlar.
• Güneşe bağlı lekelerin görünümünü azaltmaya yardımcı olur.
• Sivilce sonrası kalan koyu izlerin görünümünü azaltmaya yardımcı olur.
• İlk çalışmalara göre kızarıklık görünümünü azaltmaya da destek olabilir.

Traneksamik asit nasıl etki eder?

Güneş ışığı cildin üst katmanındaki hücrelerde plazmin adlı bir enzimi harekete geçirir. Plazmin, pigment üreten hücreleri (melanositleri) uyaran sinyallerin artmasına yol açar. Traneksamik asit bu süreci baskılayarak pigment üretimini tetikleyen zinciri yavaşlatır.

Ayrıca yapısı tirozin amino asidine benzediği için melanin yapımında görev alan tirozinaz enziminin çalışmasını rekabet yoluyla zorlaştırabilir. Damar oluşumunu uyaran bazı sinyalleri de azalttığı düşünülmektedir; bu da lekelerin çevresindeki kızarıklık görünümüyle ilgili araştırmaların çıkış noktasıdır.

Traneksamik asit nasıl kullanılır?

• Temizlenmiş cilde, tonikten sonra serum aşamasında uygulayın.
• Çalışmalarda genellikle günde iki kez, sabah ve akşam kullanılmıştır.
• Ardından nemlendiricinizi sürün.
• Gündüzleri geniş spektrumlu güneş koruyucu kullanın ve gün içinde tazeleyin; koyu leke görünümünde en belirleyici adım budur.
• Sonuç için en az birkaç ay düzenli kullanım gerekir; ürünü sık sık değiştirmemenizi öneririz.

Traneksamik asit kaç günde etki eder?

Topikal %2 traneksamik asitle yapılan bir çalışmada iyileşme 4–8. haftalar arasında belirginleşmiş ve 12. haftada 23 katılımcının 22'sinde görünür fark kaydedilmiştir. Pek çok çalışma 12 haftalık kullanım üzerinden değerlendirme yapar. Kullanımı bıraktığınızda lekelerin görünümünün yeniden artabileceğini, bu nedenle güneşten korunmanın sürekli olması gerektiğini unutmayın.

Traneksamik asit yüzde kaç olmalı?

Cilde uygulanan traneksamik asit çalışmalarda çoğunlukla %2–5 oranında kullanılmıştır; bazı çalışmalarda oran %10'a kadar çıkmıştır. %5 traneksamik asit içeren bir kremin, koyu lekelerde %3 hidrokinon ile benzer sonuç verdiği ve daha iyi tolere edildiği bildirilmiştir. Daha yüksek oranın her zaman daha iyi sonuç verdiğine dair bir kanıt yoktur. Oran kadar formülün cildinizde rahat hissettirmesi de önemlidir: tahriş yaptığı için bırakmak zorunda kaldığınız yüksek oranlı bir ürün, aylarca düzenli kullanabildiğiniz daha düşük oranlı bir üründen genellikle daha az fayda sağlar.

Traneksamik asit hangi içeriklerle kullanılır?

Traneksamik asidin diğer içeriklerle birlikte kullanımına dair çalışmalar sınırlıdır; ancak tahriş potansiyeli düşük olduğu için çoğu rutine kolayca eklenir.

• Birlikte sık kullanılır: niasinamid, alfa arbutin, glutatyon, hiyalüronik asit.
• C vitamini: aynı rutinde kullanılabilir; C vitamini sabah antioksidan destek için iyi bir tamamlayıcıdır.
• Azelaik asit ve retinol: birlikte kullanılabilir; cildiniz hassassa bu güçlü aktifleri farklı zamanlara bölün.
• AHA ve BHA gibi peeling asitleri: aynı akşam kat kat sürmek yerine farklı günlerde kullanmanızı öneririz.
• Yeni aktifleri rutininize tek tek ekleyin; böylece bir tahriş olursa kaynağını kolayca bulabilirsiniz.

Yan etkileri var mı, kimler dikkatli olmalı?

Cilde uygulanan traneksamik asit genellikle iyi tolere edilir. Bildirilen yan etkiler hafif tahriş, kuruluk, kızarıklık, batma ve kaşıntıdır ve çoğunlukla geçicidir; topikal kullanımda sistemik yan etki bildirilmemiştir.

• Hamilelik ve emzirme: ağızdan alınan traneksamik asit için hamilelik ve emzirme kaçınılması gereken durumlar arasında sayılır. Cilde uygulanan form için yeterli veri olmadığından bu dönemde kullanmadan önce doktorunuza danışın.
• Pıhtı (tromboz), kalp-damar hastalığı ya da inme öyküsü olanlar ve doğum kontrol hapı kullananlar: tablet formu bu durumlarda uygun görülmez; serum kullanımını da doktorunuzla konuşun.
• Hassas ciltler: önce küçük bir bölgede yama testi yapın.
• Koyu lekeleriniz hızla artıyor, şekil ya da renk değiştiriyorsa bir dermatoloğa başvurun.