Papatya Özü Nedir, Ne İşe Yarar? Nasıl Kullanılır?

Papatya özü nedir?

Papatya, papatyagiller (Asteraceae) ailesinden bir bitkidir. Cilt bakımında iki türü öne çıkar: Alman papatyası ya da tıbbi papatya (Matricaria chamomilla) ve Roma papatyası (Chamaemelum nobile). Papatya dünyada en eski ve en yaygın kullanılan şifalı bitkilerden biridir.

Ürün etiketlerinde (INCI) Alman papatyası genellikle Chamomilla Recutita (Matricaria) Flower Extract, Roma papatyası ise Anthemis Nobilis Flower Extract olarak yazılır. Çiçeklerden su, alkol ya da yağ ile öz hazırlanabilir; buhar damıtmayla ise uçucu yağ elde edilir.

Papatya özü cilde ne işe yarar?

Gönüllülerle yapılan bir çalışmada papatya flavonoidlerinin ve uçucu yağlarının cilt yüzeyinin altındaki katmanlara ulaşabildiği gösterilmiştir. Laboratuvar çalışmalarında papatyanın iltihap sürecinde rol oynayan COX-2 enziminin etkinliğini azalttığı bildirilmiştir. Bununla birlikte ABD Ulusal Sağlık Enstitüleri'ne bağlı NCCIH, papatyanın belirli sağlık sorunları üzerindeki etkisi için yeterli güvenilir kanıt bulunmadığını belirtir; papatyayı yatıştırıcı bir bakım içeriği olarak görmek en doğrusudur.

• Hassas ve tahriş olmuş görünen cildi yatıştırmaya yardımcı olur.
• Kızarıklık görünümünü azaltmaya katkı sağlar.
• Cildi yumuşatır ve konforlu hissettirir; Roma papatyası bu amaçla kozmetikte yaygın kullanılır.
• İçerdiği flavonoidlerle antioksidan destek sağlar.

Papatyanın içindeki etkin bileşenler nelerdir?

Papatyada yaklaşık 120 farklı bitkisel bileşen tanımlanmıştır. Bisabolol ve kamazulen kararsız maddelerdir; bu yüzden papatya özünün etkisi büyük ölçüde nasıl hazırlandığına ve saklandığına bağlıdır.

• Alfa-bisabolol: Alman papatyası uçucu yağının ana bileşenlerinden biridir; yatıştırıcı özelliğiyle bilinir ve kozmetikte ayrıca da kullanılır.
• Kamazulen: taze uçucu yağa parlak mavi rengini veren bileşendir.
• Apigenin: papatyadaki en çok araştırılan flavonoiddir; çiçekte çoğunlukla şekerlere bağlı hâlde bulunur.
• Diğer flavonoidler ve kumarinler: luteolin, kuersetin, herniarin gibi bileşenler.

Papatya özü nasıl kullanılır?

• Papatya özü genellikle tonik, esans, krem, maske ve temizleyicilerde diğer yatıştırıcı içeriklerle birlikte bulunur.
• Sabah ve akşam, rutininizin herhangi bir adımında kullanılabilir.
• İlk kullanımdan önce kulak arkası ya da iç kol gibi küçük bir bölgede yama testi yapın.
• Evde hazırladığınız papatya çayını göze ve göz çevresine uygulamayın; saman nezlesi olan kişilerde papatya çayıyla göz yıkamanın göz iltihabını artırdığı bildirilmiştir.
• Papatya uçucu yağını seyreltmeden doğrudan cilde sürmeyin.

Alman papatyası ile Roma papatyası arasındaki fark nedir?

Alman papatyasının uçucu yağı alfa-bisabolol ve kamazulen açısından zengindir. Roma papatyasının yağında ise kamazulen daha azdır; yağın büyük bölümü esterlerden oluşur ve seskiterpen laktonları içerir.

Bu fark alerji açısından da önemlidir: DermNet'e göre papatyadaki başlıca alerjenler seskiterpen yapısındaki bileşenlerdir; Roma papatyasında nobilin, Alman papatyasında desasetilmatrikarin öne çıkar.

Papatya özü saça faydalı mı?

Papatya yağı saç bakım ürünlerinde ve aromaterapide sık kullanılan bir içeriktir. Şampuan ve saç kremlerinde saça yumuşaklık ve hoş koku katmak amacıyla yer alır.

Papatya suyuyla saç açma geleneksel bir yöntem olarak bilinir; ancak bu etkiyi ölçen güvenilir bilimsel çalışma bulunmamaktadır. Belirgin bir renk değişikliği beklememenizi, saç renginizi değiştirmek istiyorsanız bir uzmana danışmanızı öneririz.

Papatyanın yan etkileri var mı, kimler dikkatli olmalı?

• Papatyagiller ailesine alerjisi olanlar: ambrosia, kasımpatı, kadife çiçeği ya da diğer papatya türlerine alerjisi olanlarda papatyaya karşı reaksiyon görülme olasılığı daha yüksektir.
• Alerjik temas reaksiyonu: Almanya'da yapılan geniş bir yama testi çalışmasında papatyagiller karışımına 3.851 kişiden 118'i (%3,1) tepki vermiştir. Seyrek de olsa papatya içeren kremlere karşı alerjik reaksiyon bildirilmiştir.
• Hamilelik ve emzirme: NCCIH, bu dönemde papatya kullanımının güvenliği hakkında çok az şey bilindiğini belirtir. Papatya çayı ya da papatyalı ürün kullanmadan önce doktorunuza danışın.
• İlaç kullananlar: ağızdan alınan papatya ile kan sulandırıcı varfarin ve karaciğerde işlenen bazı ilaçlar arasında etkileşim bildirilmiştir; düzenli ilaç kullanıyorsanız papatya çayı ve takviyeleri için doktorunuza sorun.

Papatya çayı ile kozmetik papatya özü arasındaki fark nedir?

Papatya çayı, çiçeklerin sıcak suda demlenmesiyle hazırlanır; bu tür sulu özlerde serbest apigenin miktarı düşüktür. Kozmetik ürünlerde kullanılan papatya özleri ise belirli çözücülerle hazırlanır ve içerik miktarı açısından daha standarttır.

Evde hazırlanan çay koruyucu içermediği için kısa sürede bozulabilir ve içeriği her seferinde farklıdır. Cilt bakımında düzenli kullanım için, stabilitesi test edilmiş kozmetik ürünleri tercih etmenizi öneririz.