Centella Asiatica (Cica) Nedir, Ne İşe Yarar? Nasıl Kullanılır?

Centella asiatica nedir?

Centella asiatica, maydanozgiller (Apiaceae) familyasından, nemli ve bataklık alanlarda yetişen bir bitkidir. Gotu kola ve kaplan otu (tiger grass) adlarıyla da bilinir. Hindistan, Güneydoğu Asya ve Madagaskar'ın yanı sıra Çin, Kore ve Japonya'nın bazı bölgelerinde yetişir. Geleneksel Asya tıbbında yüzyıllardır cilt bakımı için kullanılmıştır.

Bitkinin etkisinden sorumlu tutulan başlıca bileşikler, dört triterpendir: asiatikosid, madekassosid, asiatik asit ve madekasik asit. Ürün etiketlerinde Centella Asiatica Extract, Centella Asiatica Leaf Water, Madecassoside ya da Asiaticoside gibi adlarla görülebilir.

Cica nedir? Centella ile aynı şey mi?

Cica, kozmetik dünyasında centella asiatica içeren ya da onun etrafında kurgulanan yatıştırıcı ürünler için kullanılan kısa addır. Adın, yara izi anlamına gelen Fransızca 'cicatrice' kelimesinden geldiği kabul edilir.

Kısacası centella bitkinin adı, cica ise onu içeren ürün grubunun adıdır. Bu nedenle cica ürünlerinin içeriği markadan markaya değişir; bazıları centellanın yanında pantenol, madekassosid ya da seramid gibi başka içerikler de barındırır. Etiketteki içerik listesine bakmanızı öneririz.

Centella asiatica ne işe yarar?

Laboratuvar ve klinik çalışmalar, centella triterpenlerinin cildin destek dokusunu üreten fibroblast hücrelerini uyardığını ve tip I kolajen üretimini artırdığını gösteriyor. Güneşin yıprattığı ciltlere sahip 45–60 yaş arası 20 kadınla yapılan bir çalışmada %0,1 madekassosid ve %5 C vitamini içeren ürün altı ay kullanıldığında sıkılık, esneklik ve nem değerlerinde anlamlı artış görülmüştür.

• Hassas, kuru ya da tahriş olmuş cildi yatıştırmaya yardımcı olur.
• Kızarıklık görünümünü azaltmaya katkı sağlar.
• Cilt bariyerini ve nem dengesini destekler.
• Kolajen yapısını destekleyerek cildin daha sıkı ve esnek görünmesine yardımcı olur.
• Sivilceye eğilimli ciltte kızarıklık ve hassasiyet görünümünü dengelemeye yardımcı olur.

Centella nasıl kullanılır?

• Tonik, serum, ampul, krem, maske ve güneş kremi gibi farklı formlarda bulunur; ürünü rutinindeki yerinde uygulayın.
• Sabah ve akşam kullanılabilir; günlük kullanıma uygundur.
• Tonik pedler, kil maskeleri ve yaprak maskeler için ürün etiketindeki bekleme süresine uyun.
• Kızarmaya eğilimli ya da güçlü aktif kullanan ciltlerde rutinin nemlendirici basamağında cica krem kullanmak konfor sağlayabilir.
• Sabah rutininizi güneş koruyucuyla bitirin.

Centella hangi içeriklerle birlikte kullanılır?

Centella, yatıştırıcı yapısıyla güçlü aktiflerin yanında dengeleyici olarak sık tercih edilir. Bilinen bir 'birlikte kullanılmaz' içeriği yoktur; sorun daha çok aynı anda çok fazla aktif kullanıldığında ortaya çıkar.

• Retinol: birlikte kullanılabilir; centella retinole alışma döneminde cildin konforunu desteklemeye yardımcı olabilir.
• Niasinamid, hyaluronik asit, seramid ve pantenol: bariyer ve nem desteği için iyi bir ekip oluşturur.
• C vitamini: birlikte kullanılabilir; yukarıdaki çalışmada madekassosid ile C vitamini aynı üründe birlikte denenmiştir.
• Salisilik asit, azelaik asit ve çay ağacı: sivilceye eğilimli cilt rutinlerinde birlikte kullanılabilir.

Centella hangi cilt tipine uygun?

Centella kuru, yağlı, karma ve hassas ciltlerin hepsinde kullanılabilir. Özellikle hassas ve kızarmaya eğilimli ciltlerde, güçlü aktif kullanan rutinlerde ve bariyeri zayıflamış ciltlerde tercih edilir. Yağlı ciltlerde jel ya da hafif serum, kuru ciltlerde daha yoğun krem formları daha konforlu olabilir.

Centella, madekassosid ve asiatikosid arasındaki fark

Madekassosid ve asiatikosid, centella asiatica'dan elde edilen ana triterpen bileşikleridir. Centella özü bu bileşiklerin doğal bir karışımını içerir ve miktarları özün türüne ve üretim yöntemine göre değişebilir. Madekassosid ya da asiatikosid yazan ürünlerde ise bu bileşenler saflaştırılmış olarak, daha standart bir miktarda kullanılır.

Örneğin bazı ülkelerde ruhsatlı ürünlerde kullanılan standart centella özü, yaklaşık %40 asiatikosid ile %60 asiatik ve madekasik asit karışımından oluşur. Cilt bakım ürünlerinde ise bu oranlar formüle göre farklılık gösterir; bu yüzden aynı 'centella' ibaresini taşıyan iki ürünün içeriği birbirinden oldukça farklı olabilir.

Centella alerji yapar mı? Kimler dikkatli olmalı?

• Kaynaklar, centellanın önerilen kullanımda toksik olmadığını ve yan etkilerin nadir olduğunu belirtir. Ancak özellikle cilde uygulandığında yerel alerjik reaksiyon ve yanma hissi bildirilmiştir.
• Hassas ya da alerjiye yatkın cildiniz varsa yeni ürünü tüm yüze sürmeden önce küçük bir alanda deneyin (yama testi).
• Hamilelik ve emzirme: bu dönemde rutininize yeni ürün eklemeden önce doktorunuza danışın. Bitkinin ağızdan alınan takviyeleri ayrı bir konudur.
• Açık yara, yanık ya da süregelen cilt sorunlarında kozmetik ürün yerine dermatoloğa başvurun.