Propolis Nedir, Ne İşe Yarar? Nasıl Kullanılır?

Propolis nedir, nasıl elde edilir?

Arılar propolisi kovanlarını inşa etmek, çatlakları onarmak ve kovanı korumak için kullanır. Ağaç tomurcukları ve kabuklarından topladıkları reçineleri kısmen sindirip balmumuyla karıştırarak bu yapışkan maddeyi üretirler. Propolis; reçineler, balzamlar, uçucu yağlar, flavonoitler ve bazı vitaminler içerir.

Bileşimi, arıların bulunduğu bölgeye ve topladıkları bitkilere göre büyük ölçüde değişir; propoliste bugüne kadar en az 300 farklı bileşik tanımlanmıştır. Kozmetikte çoğunlukla alkolle hazırlanmış özü kullanılır ve içerik listesinde (INCI) "Propolis Extract" adıyla yer alır. Bunun yanında suda hazırlanmış özleri de kullanılır; ruj ve dudak bakım ürünlerinde ise yağda çözülmüş propolis tercih edilir.

Propolis ciltte ne işe yarar?

Propolisle ilgili bulguların önemli bir kısmı laboratuvar ve hayvan çalışmalarından gelir. İnsan cildinde kozmetik kullanıma yönelik kontrollü çalışmalar hâlâ sınırlıdır; bu yüzden propolisi mucize bir içerik olarak değil, rutininizi destekleyen bir bileşen olarak düşünmenizi öneririz.

• Antioksidan etkisiyle cildi serbest radikallerin yol açtığı oksidatif strese karşı destekler.
• Yatıştırıcı özelliği sayesinde kızarıklık ve hassasiyet görünümünü dengelemeye yardımcı olur.
• Laboratuvar çalışmalarında sivilce oluşumunda rol oynayan bakterilerin (Cutibacterium acnes) çoğalmasını sınırladığı gösterilmiştir; bu nedenle sivilceye eğilimli ciltler için geliştirilen ürünlerde sık kullanılır.
• İçerdiği kafeik, kumarik ve ferulik asit UV ışığını bir miktar soğurabilir; ancak propolis güneş koruyucunun yerini tutmaz.

Propolis serum nasıl kullanılır?

• Yüzünüzü temizleyin ve tonik kullanıyorsanız ardından uygulayın.
• Birkaç damla serumu yüzünüze hafifçe bastırarak yayın; tamamen emilmesini bekleyin.
• Ardından nemlendiricinizi sürün. Sabah kullanıyorsanız son adımda güneş koruyucu uygulayın.
• İlk kullanımdan önce kulak arkası ya da çene altı gibi küçük bir bölgede yama testi yapın.

Propolis hangi içeriklerle birlikte kullanılır?

Propolis çoğu içerikle aynı rutinde kullanılabilir. Niasinamid, hiyalüronik asit, seramid ve pantenol gibi nem ve bariyer destekleyen içeriklerle iyi bir ikili oluşturur.

Retinol ya da AHA ve BHA gibi peeling asitleri kullanıyorsanız propolisi bu ürünlerle birlikte kullanmanız genellikle sorun yaratmaz; ancak cildiniz hassassa yeni ürünleri tek tek ekleyin ki olası bir tepkinin kaynağını anlayabilesiniz.

Propolis kaç günde etkisini gösterir?

Cilt bakımında propolis ani bir değişim yaratmaz; antioksidan ve yatıştırıcı katkısı düzenli kullanımla zaman içinde fark edilir. Yeni bir ürünün cildinize uyup uymadığını ve sağladığı farkı değerlendirmek için onu birkaç hafta boyunca düzenli kullanmanızı öneririz.

Alerjik bir tepki ise hem ilk kullanımlarda hem de uzun süre sorunsuz kullandıktan sonra ortaya çıkabilir. Bu nedenle kaşıntı, kızarıklık ya da dudak çevresinde pullanma gibi değişiklikleri gözlemlemeye devam edin.

Propolisin yan etkileri var mı?

Propolisin bilinen en önemli yan etkisi alerjik reaksiyondur. Avrupa'da cilt sorunları nedeniyle yama testi yapılan hastalarda propolise duyarlılık oranı %1,2 ile %6,6 arasında bildirilmiştir. Başlıca alerjenler, propolisin içindeki kafeat adı verilen bileşiklerdir.

Alerji; kaşıntı, kızarıklık, dudaklarda şişlik ve pullanma ya da ağız çevresinde döküntü şeklinde görülebilir. Propolis alerjisi olan kişiler Peru balsamı, parfüm karışımları ve kolofonyum (reçine) gibi maddelere de tepki verebilir. Bu belirtileri fark ederseniz ürünü bırakın ve bir dermatoloğa danışın.

Kimler dikkatli olmalı?

• Propolise, bala ya da diğer arı ürünlerine alerjisi olduğunu bilenler propolisli ürün kullanmamalıdır.
• Peru balsamı, parfüm ya da reçine alerjisi olanlar çapraz reaksiyon açısından dikkatli olmalıdır.
• Hassas ya da bariyeri zayıflamış ciltler yeni ürüne yama testiyle başlamalıdır.
• Açık yara, çatlak ya da tahriş olmuş cilde propolisli ürün sürmeyin.
• Hamilelik ve emzirme dönemindekiler: Propolisin bu dönemdeki kullanımına dair yeterli veri yoktur; kullanmadan önce doktorunuza danışın.
• Arıcılar gibi propolisle sık temas edenlerde duyarlılık gelişme olasılığı daha yüksektir.

Propolis, arı sütü ve polen arasındaki fark nedir?

Üçü de arı ürünüdür ama birbirinden farklıdır. Propolis, arıların bitki reçinelerinden ürettiği ve kovanı korumak için kullandığı yapışkan maddedir. Polen, arıların çiçeklerden toplayıp kovana taşıdığı çiçek tozudur. Arı sütü ise işçi arıların salgıladığı, kraliçe arıyı ve larvaları besleyen krem kıvamında bir maddedir.

Kozmetikte arı sütü daha çok nemlendirici ve besleyici ürünlerde, propolis ise antioksidan ve yatıştırıcı ürünlerde öne çıkar.

Ağızdan alınan propolis ile cilt ürünlerindeki propolis aynı mı?

Hammadde aynı olsa da kullanım amacı farklıdır. Damla, sprey ya da kapsül biçimindeki propolis takviye ürünleri ağızdan alınır; bu sayfa ise propolisin cilt bakımındaki kullanımını anlatır. Propolisin pastil, şurup ve takviye gibi ağızdan alınan ürünlerde de alerjik reaksiyona yol açabildiği bildirilmiştir. Takviye kullanmayı düşünüyorsanız, özellikle düzenli ilaç kullanıyorsanız, doktorunuza ya da eczacınıza danışın.